Dwór w Bełchatowie

W liczącym ponad 60 tysięcy mieszkańców Bełchatowie znajduje się ciekawy zabytek wart uwagi każdego konesera dawnych siedzib szlacheckich, zwłaszcza, że zachował się w dość dobrym stanie. Mieszkały w nim rodziny, które trwale zapisały się w historii miasta oraz Polski. Ich członkowie byli uczestnikami wielu ważnych wydarzeń jak powstań listopadowego, styczniowego czy warszawskiego, wojny polsko-bolszewickiej i innych. Wszyscy w mniejszym lub większym stopniu byli związani z bełchatowskim dworem.

Pałacyk papierni

Łódzki ośrodek przemysłowy słynął z włókiennictwa. Wiek XIX przyniósł niesamowicie dynamiczny rozwój miasta oraz okoliczności miejscowości jak Pabianice. Mało kto wie, że w tej położonej nad Dobrzynką, dawnej siedzibie kapituły krakowskiej w tym regionie, rozwinęła się branża papiernicza. Za sprawą Leonarda Fesslera, Roberta i Oskara Saengerów pabianicka papiernia stała się głównym rozgrywającym na krajowym rynku. Dziś – podobnie jak po wielkich fortunach fabrykanckich przemysłu włókienniczego – ostały się mury zakładów (o ile ich nie zburzono) i piękne siedziby przemysłowców. Jedna z nich znajduje się w Pabianicach. Wpisana do rejestru zabytków, czeka na nowego właściciela.

Pałac w Bratoszewicach

W 2002 r. na łamach dziennika „Rzeczpospolita” pojawił się artykuł zawierający listę najciekawszych i najcenniejszych zabytków zagrożonych dewastacją bądź likwidacją. Znalazł się na niej szlachecki dwór w podłódzkich Bratoszewicach. Ten mający prawie sto lat obiekt, symbolizuje pamięć nie tylko po ostatnich właścicielach, ale i przypomina, że niegdysiejsza prywatna wieś miała ciekawą historię, wartą poznania.

Pałac von Reichenbachów

Pałac we wsi Goszcz, położonej w powiecie oleśnickim w województwie dolnośląskim powstał w połowie XVIII wieku. Należał do znamienitej rodziny von Reichenbachów, o czym dobitnie mogły zaświadczyć efekty prac wykończeniowych olbrzymiego kompleksu budynków. Jednak czasy, w których przyszło postawić efektowny obiekt, okazały się burzliwe. Ziemia goszczyńska dotąd będąca pod władaniem korony czeskiej w osobie panującej monarchii habsburskiej w Wiedniu przeszła pod berło monarchy Prus w wyniku podpisania traktatu pokojowego we Wrocławiu w 1742 r. przez cesarzową Marię Teresę (zasiadającej na tronie austriackim w latach 1740-1780) a królem Fryderykiem II Wielkim (panującego w latach 1740-1786), kończącego pierwszą wojnę śląską. Siedem lat po tym zdarzeniu, pożar strawił pierwotny pałac wystawiony po nabyciu Goszczy przez Reichenbachów w 1727 r. Odbudowany został w latach 1749-1755 według projektu uznanego architekta tamtej epoki – Karla Martina Schulza. W połowie następnego wieku pałac poddano renowacji. Pewien wrocławski architekt nie tylko dobudował skrzydło ogrodowe, ale także dokonał nowej adaptacji wnętrz między innymi w holu. Wyremontował również wymagający tego zabiegu dach. Oba zaś budynki miały znajdować się w miejscu istniejącego od średniowiecza (a dokładnie od XII wieku) zamku.

Pałac w Starym Gostkowie

Stary Gostków leży w województwie łódzkim, powiecie poddębickim, gminie Wartkowice, której siedziba jest zlokalizowana właśnie w tej małej wsi nad rzeką Ner. W klasycystycznym pałacu należącym niegdyś do szlacheckich rodzin. Pierwsza wzmianka pochodzi z końca XIV wieku – z 1391 r. Od samego początku Stary Gostków znajdował się we władaniu ziemian. Wpierw Gostkowskich, którzy wydali znamienitego pisarza skarbu koronnego i autora dość rewolucyjnych rozpraw na tematy ekonomiczne – Wojciecha, żyjącego w XVII wieku. Później dobra przeszły w ręce Załuskich herbu Junosza. W 1785 r. zakupił je od Teofila Wojciecha, swojego kuzyna Bogumił (ich ojcowie byli braćmi), który w 1802 r. wzniósł pałac w stylu klasycystycznym według projektu Hilarego Szpilowskiego.