Kulmhof am Neer

Pierwsze obozy koncentracyjne w III Rzeszy powstały już w 1933 r. Kierowano do nich politycznych wrogów oraz osoby uznane za szkodliwe dla państwa. Jednak to dopiero wraz z wybuchem II wojny światowej nastąpił rozwój ośrodków masowej zagłady. Niemieckie władze lokowały nowe obiekty na podbitych terenach, w tym polskich. W ten sposób powstały obozy w Auschwitz, Bełżcu, Chełmnie nad Nerem, Majdanku, Sobiborze oraz Treblince. Do tego wykazu należy dodać także Gross – Rossen (w Rogoźnicy) oraz Stutthof (Sztutowo), które przed 1939 r. znajdowały się poza granicami II Rzeczypospolitej Polskiej. Tylko dwa wymienione miejsca – zgodnie z literaturą przedmiotu – pełniły funkcję obozu koncentracyjnego – Auschwitz oraz Majdanek.

Morderstwo na Dolnej w Pabianicach

Na pabianickim cmentarzu rzymsko-katolickim znajduje się rodzinna mogiła Ratajczyków. Pomnik poświęcony tej familii zwraca uwagę przechodnia zdjęciem młodego człowieka oraz poświęconemu mu dość długiego epitafium. Ból rodziców po nagłej stracie dziecka daje się odczuć mimo upływu lat. Wiktor Ratajczyk miał 21 lat, gdy jego żywot dobiegł końca 26 grudnia 1935 r. Ten młody człowiek ukończył kolegium nauczycielskie i uzyskał uprawnienia do nauczania dzieci. Jako ochotnik wstąpił do wojska, w którym dosłużył się stopnia podchorążego. W dniach poprzedzających tragedię pracował jako przedstawiciel handlowy monopolu spirytusowego. Z nagrobku nie odczytamy przyczyn śmierci poza jednym, acz bardzo wymownym stwierdzeniem, że „zabiła cię skrytobójcza ręka”.